Tạo bài viết thảo luận

TỔNG QUAN

Mục tiêu chính của công tác tư vấn và hướng dẫn nghề nghiệp ở Phần Lan là để hỗ trợ các cá nhân trong việc đưa ra các lựa chọn liên quan đến giáo dục và quản lý sự nghiệp của họ  trên nguyên tắc về việc học suốt đời. Tất cả mọi người ở Phần Lan có quyền được hướng dẫn và tư vấn, dù họ học hay làm việc ở bất kỳ đâu, thậm chí là khi thất nghiệp hay không tham gia vào thị trường lao động. 

Các cơ quan quản lý việc làm và giáo dục công lập cũng như các nhà cung cấp dịch vụ giáo dục - thường là thuộc hội đồng thành phố - là những nhân tố chịu trách nhiệm chính về dịch vụ hướng nghiệp và tư vấn. Chức năng và mục tiêu của các cơ quan này bổ sung qua lại cho nhau. Các tổ chức giáo dục và đào tạo gánh trên vai trách nhiệm chính trong việc hướng nghiệp và tư vấn cho học sinh, sinh viên, trong khi Văn phòng Phát triển Kinh tế và Việc làm hỗ trợ những người không nằm trong hệ thống giáo dục đào tạo. Công tác thanh niên đảm nhiệm dịch vụ cung cấp thông tin, hướng nghiệp và tư vấn cho thanh thiếu niên. Các dịch vụ này được hội đồng thành phố và một số tổ chức khác hỗ trợ. Có hơn 70 trung tâm hướng nghiệp One-Stop (Một cửa) tại khắp Phần Lan để cung cấp thông tin và dịch vụ tư vấn nhanh và tùy thuộc vào nhu cầu cho những người dưới 30 tuổi.

VỀ CHÍNH SÁCH

Ở Phần Lan, các dịch vụ tư vấn như hướng nghiệp và lập kế hoạch nghề nghiệp ở mọi cấp độ giáo dục và đào tạo, từ cơ bản đến chuyên sâu đều có quy định pháp lý rõ ràng. Hơn nữa, các dịch vụ tư vấn hay cung cấp thông tin cho thanh thiếu niên do các hội đồng thành phố cung cấp cũng được quy định trong hệ thống pháp luật.

Phần Lan đã luôn nỗ lực để kiến tạo nên một hệ thống hướng nghiệp suốt đời rõ ràng và toàn diện, cũng như dễ tiếp cận cho tất cả mọi người tùy vào thời gian, địa điểm hay phương thức mà họ thấy phù hợp nhất. Việc này đã được hiện thực hóa trong đợt hợp tác song phương giữa Bộ Giáo dục và Văn hóa, Bộ Kinh tế và Việc làm và các bên liên quan khác khác. Kết quả được trình bày trong Diễn đàn Tư vấn suốt đời Quốc gia (2020 - 2023), một diễn đàn được lập ra để thảo luận về sự phát triển toàn diện cũng như việc thực hiện các chiến lược và biện pháp tư vấn. Có 15 nhóm tư vấn suốt đời thuộc nhiều lĩnh vực hỗ trợ cho việc thiết lập các chính sách liên ngành của Phần Lan.

Chiến lược Tư vấn suốt  đời (2020 - 2023) được khởi xướng bởi Diễn đàn Tư vấn suốt đời và Ban Thư ký diễn đàn đã đưa ra những mục tiêu chiến lược để từ đó xây dựng các hướng dẫn cũng như các biện pháp thực hiện đến năm 2023. Chiến lược này được liên kết với những mục ưu tiên trong chương trình của chính phủ hiện nay về giáo dục, thanh thiếu niên, việc làm và những chính sách xã hội, mà trong đó, việc tư vấn hướng nghiệp suốt đời sẽ là một việc làm liên tục, trải dài trong suốt cuộc đời. Nó được xem như là một cuộc tự đối thoại của cá nhân với những kỹ năng quản lý việc làm của chính họ, song hành với đó là các thông tin, lời khuyên hay sự hướng dẫn để có thể nâng cao những  kỹ năng này. Có nhiều biện pháp để họ được hướng dẫn dễ dàng, phát triển những kỹ năng quản lý việc làm suốt đời cũng như tăng cường việc đánh giá và phát triển nghề nghiệp.

Những mục tiêu chiến lược gồm các vấn đề thuộc dịch vụ tư vấn: các dịch vụ tư vấn phải có cơ sở rõ ràng, có thể tiếp cận dễ dàng với từng nhóm đối tượng, bình đẳng và bền vững, ứng dụng kỹ thuật số, có chất lượng, có sự phối hợp liên ngành. Mục tiêu dài hạn hướng tới một xã hội Phần Lan công bằng, bình đẳng và đa dạng. 

VỀ  DỊCH VỤ HƯỚNG NGHIỆP VÀ THỰC HÀNH

Học sinh, sinh viên có quyền được hưởng dịch vụ hướng nghiệp và tư vấn ở trường học với thời lượng cụ thể. Các dịch vụ này thường bao gồm các buổi tư vấn cá nhân hoặc tư vấn nhóm/lớp hoặc trải nghiệm làm quen với môi trường làm việc được cung cấp bởi các chuyên viên tùy thuộc vào cấp học và loại hình đào tạo của học sinh, sinh viên.

Trong chương trình giáo dục đại trà, ở tiểu học và trung học học cơ sở, việc hướng nghiệp sẽ do cố vấn học đường và giáo viên đứng lớp đảm nhiệm. Ở trung học phổ thông, việc này được các cố vấn hướng nghiệp, các cố vấn nhóm và giáo viên đảm nhiệm tùy theo vai trò và nhiệm vụ chuyên môn của họ. Các cố vấn học đường và giáo viên hướng dẫn về chương trình học và đào tạo nghề ở cấp trung học phổ thông, còn những cố vấn hướng nghiệp và cố vấn nhóm hướng dẫn ở bậc cao hơn. Mục đích của những dịch vụ này được chỉ rõ trong chương trình giáo dục khung quốc gia của Phần Lan. Trong giáo dục đại học, các cố vấn hướng nghiệp, chuyên viên hỗ trợ sinh viên, chuyên viên về giáo dục, nghề nghiệp và dịch vụ tuyển dụng trong các trường đại học sẽ tham gia công tác hướng nghiệp.

Dịch vụ hướng nghiệp và tư vấn cộng đồng được những nhà tâm lý học hướng nghiệp, các chuyên gia trong các ngành nghề khác cung cấp. Những dịch vụ này nhắm đến thanh thiếu niên và người trưởng thành, dù họ có việc làm hay không, miễn là họ đang không đi học. Mục đích chính của việc này là để hỗ trợ họ tiếp cận và gia nhập thị trường lao động, bằng nhiều hình thức khác nhau để tăng khả năng có việc làm. Những dịch vụ này bao gồm đào tạo, thử việc, tái hòa nhập cộng đồng, dạy ngôn ngữ cho người nhập cư và nhiều việc khác.

Việc cung cấp thông tin và hướng nghiệp cho giới trẻ là một phần của công tác thanh thiếu niên. Đây là dịch vụ cho người trẻ được quy định trong pháp luật và mục tiêu của nó là để cung cấp các thông tin, hướng nghiệp và tư vấn chuyên môn quanh các vấn đề hay tình huống khác nhau trong đời sống của thanh thiếu niên. Việc cung cấp thông tin và tư vấn sẽ nâng đỡ cho sự phát triển, tính tự lập và giúp thanh thiếu niên cảm thấy hạnh phúc hơn. Cơ sở của dịch vụ này là nhu cầu cần được hỗ trợ và cung cấp thông tin của giới trẻ. Các dịch vụ trên được cung cấp không chỉ cho thanh thiếu niên mà còn cho cả phụ huynh của họ cũng như bất kỳ ai có liên quan đến nghề nghiệp và đời sống của những thanh thiếu niên đó. 

Những Trung tâm hướng nghiệp One-Stop đang cung cấp sự hỗ trợ đối với những vấn đề khác nhau liên quan đến cuộc sống như việc học hành, tìm kiếm việc làm, chỗ ở, phúc lợi. Trung tâm hướng nghiệp One-Stop sẽ không trực tiếp cho bạn một căn hộ hay trợ cấp xã hội, nhưng sẽ cho bạn nhiều thông tin và sự hỗ trợ đăng ký. Các dịch vụ được điều chỉnh theo nhu cầu của khách hàng và mục đích chính là để hỗ trợ và đồng hành cùng với thanh thiếu niên cho đến khi họ tìm được một giải pháp lâu dài hơn. Dịch vụ tư vấn và cung cấp thông tin là dạng dịch vụ đa kênh nên bạn có thể đến trực tiếp, qua mạng trực tuyến hoặc qua điện thoại. Dịch vụ được cung cấp sẽ có chút khác biệt giữa các địa phương. Trung tâm Hướng nghiệp One-Stop dành cho tất cả mọi người dưới 30 tuổi.

VỀ ĐÀO TẠO, HUẤN LUYỆN

Phần Lan có một hệ thống hướng nghiệp chuyên nghiệp với tiêu chuẩn quốc tế. Trình độ của những người hành nghề giáo dục ở các cấp tiểu học, trung học và các chuyên viên hướng nghiệp đều được pháp luật quy định. Riêng đối với các chuyên gia hoạt động ở bậc đại học, pháp luật không quy định yêu cầu về trình độ.

Ngoài những yêu cầu đặc thù về trình độ của giáo viên (bằng thạc sĩ hoặc chứng chỉ đặc biệt đối với những giáo viên trường nghề), tất cả các cố vấn học đừing và cố vấn giáo dục phải có chứng chỉ chứng nhận hoàn thành khóa đào tạo đặc biệt về tư vấn hướng nghiệp hoặc bằng thạc sĩ hướng nghiệp.

Đa số những người hành nghề hướng nghiệp ở Phần Lan đều nhận được chứng chỉ từ chương trình vừa làm vừa học gồm 60 ECTS (tín chỉ) ở một trong những đơn vị đào tạo sau: Đại học Đông Phần Lan, Đại học Jyväskylä, hoặc Đại học Khoa học Ứng dụng: HAAGA-HELIA, HAMK, JAMK, OAMK hoặc TAMK. Tất cả những khóa học này áp dụng phương pháp tiếp cận kết hợp và đa số học viên đều đã có kinh nghiệm trong việc tư vấn hướng nghiệp.

Ngoài ra, có hai chương trình đào tạo thạc sĩ. Đại học Đông Phần Lan có đào tạo thạc sĩ các chuyên ngành: giáo dục học, giáo dục xã hội học, giáo dục người lớn. Chương trình thạc sĩ cũng bao gồm những nghiên cứu cần có về sư phạm để học viên đủ tiêu chuẩn trở thành giáo viên. Đại học Jyväskylä cũng có đào tạo thạc sĩ Hướng nghiệp 2 năm cho những người đã có bằng cử nhân Giáo dục. 

Điều kiện tiên quyết để trở thành một nhà tâm lý học hướng nghiệp làm việc trong các đơn vị công lập ở Phần Lan là bằng thạc sĩ Tâm lý học. Bộ Kinh tế và Việc làm đã tổ chức chương trình đào tạo tại chức cho tất cả các viên chức quản lý về lao động và việc làm. Nhiều nhà tâm lý học hướng nghiệp cũng tiếp tục việc nghiên cứu sau đại học về đời sống làm việc và tâm lý học tổ chức. Còn đối với các nhóm chuyên môn đang làm các công việc liên quan đến cung cấp thông tin, tư vấn và hướng nghiệp, pháp luật không yêu cầu bất cứ chứng chỉ nào.Tuy nhiên, hầu như tất cả những chuyên gia trong các nhóm này đều có bằng nghề hoặc bằng đại học.

Đang có sự chuyển dịch từ việc đào tạo cố vấn hướng nghiệp theo học phần sang chương trình giảng dạy dựa trên năng lực. Các đơn vị đào tạo hợp tác xây dựng chương trình giảng dạy và các quy trình sau được đưa vào chương trình: nhận thức về xã hội, hệ thống giáo dục và thị trường lao động; tuổi thọ trong bối cảnh xã hội và văn hóa, lý thuyết trong giáo dục, tâm lý giáo dục, xã hội học và triết học; lý thuyết trong tư vấn; nghiên cứu trong lĩnh vực tư vấn, thúc đẩy thực hành và nghiên cứu; thực hành tư vấn, giao tiếp với  khách hàng; công việc của giáo viên; mạng lưới liên ngành trong hướng nghiệp và tư vấn.

VỀ NGHIÊN CỨU VÀ PHÁT TRIỂN

Những đơn vị đào tạo cố vấn hướng nghiệp đang không ngừng nghiên cứu về học thuật và ứng dụng để giải quyết những hiện tượng và vấn đề mới trong lĩnh vực hướng nghiệp suốt đời ở Phần Lan. Nhiều người thuộc nhóm này đang hợp tác với các trường đại học và viện nghiên cứu ở các nước khác để cùng nhau nghiên cứu và phát triển các dự án quốc tế.

Việc hướng nghiệp và tư vấn đang được nghiên cứu ở Phần Lan trong nhiều phương diện khác nhau như giáo dục, xã hội học, tâm lý học và tâm lý học giáo dục. Một trong những mục tiêu hiện nay là thiết lập những diễn đàn và những cách tiếp cận mới để có thể tích hợp các nghiên cứu và phát kiến mới trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Chủ đề nghiên cứu có thể trải rộng từ những bài nghiên cứu về kinh nghiệm cá nhân, các bài học trong cuộc sống cũng như con đường giáo dục đến việc phân tích chuyên sâu về cấu trúc tương tác xã hội và những kết quả của chúng và những thay đổi trong việc thực hành tư vấn, hướng nghiệp. Hơn nữa, các tiềm năng và vấn đề trong quá trình số hóa, xanh hóa và pphast triển bền vững đang được chú trọng trong các nghiên cứu.

Mạng lưới nghiên cứu về Hướng nghiệp và Tư vấn ở Phần Lan - một nhóm phúc lợi đặc biệt trực thuộc Tổ chức Nghiên cứu Giáo dục Phần Lan (FERA) - đang nỗ lực phát triển các cuộc thảo luận đa ngành về những nghiên cứu liên quan đến hướng nghiệp và tư vấn. Mạng lưới này cũng đang cố gắng xây dựng mối quan hệ hợp tác với các nhà nghiên cứu và viện nghiên cứu trên Châu Âu và trên toàn thế giới.

VỀ ĐẠO ĐỨC

Hiệp hội Tư vấn Hướng nghiệp Phần Lan (SOPO) là một hiệp hội sư phạm trực thuộc Công đoàn Giáo dục Phần Lan. SOPO đã ban hành quy định đạo đức về cách ứng xử chuyên nghiệp đúng đắn cho các cố vấn hướng nghiệp đang hành nghề trong lĩnh vực giáo dục vào năm 2009, cập nhật vào năm 2021. Những vấn đề về đạo đức cũng là phần không thể thiếu trong đào tạo các cố vấn hướng nghiệp.

Hiệp hội Tâm lý Phần lan cũng có văn bản quy định đạo đức riêng cho những nhà tâm lý học. Văn bản này sẽ định hướng những nhà tâm lý học hướng nghiệp trực thuộc hệ thống công lập của Phần Lan. Ngoài ra, có nhiều văn bản quy phạm pháp luật tại Phần Lan quy định về công việc của các nhà tâm lý học. 

Diễm Quỳnh (theo www.euroguidance.eu)

Đọc đầy đủ bài viết tại đây
 

Tạo bài viết thảo luận
NGÀNH QUAN HỆ QUỐC TẾ - Chia sẻ của bạn Nhã Phương [Series 12-DAY CHALLENGE]

NGÀNH QUAN HỆ QUỐC TẾ - Chia sẻ của bạn Nhã Phương [Series 12-DAY CHALLENGE]

16-01-2022
BIẾN ÁP LỰC THÀNH ĐỘNG LỰC- Bứt phá để bước ra khỏi vùng an toàn của chính mình - Chia sẻ từ bạn Trọng Đạt

BIẾN ÁP LỰC THÀNH ĐỘNG LỰC- Bứt phá để bước ra khỏi vùng an toàn của chính mình - Chia sẻ từ bạn Trọng Đạt

12-01-2022
ĐẠI HỌC HAY HỌC ĐẠI?- Huỳnh Thiên Ân [CDM PODCAST CONTEST 2021]

ĐẠI HỌC HAY HỌC ĐẠI?- Huỳnh Thiên Ân [CDM PODCAST CONTEST 2021]

12-12-2021
TÌNH YÊU NGHỀ GIÁO - Chia sẻ của bạn Ngọc Ngân [Series 12-DAY CHALLENGE]

TÌNH YÊU NGHỀ GIÁO - Chia sẻ của bạn Ngọc Ngân [Series 12-DAY CHALLENGE]

26-12-2021
BỨC THƯ GỬI CẬU - PHẠM THỊ THU UYÊN [CDM Podcast Contest 2021]

BỨC THƯ GỬI CẬU - PHẠM THỊ THU UYÊN [CDM Podcast Contest 2021]

08-12-2021